Treća sjednica Odbora za ljudska prava i slobode

Mjesto: Plava sala


 

Dnevni red     

 Usvajanje zapisnika sa:

Prve sjednice Odbora, održane 23. decembra 2020. godine;

Druge i nastavka Druge sjednice Odbora, održanih 28. i 29. decembra 2020. godine

 

 

  1. Predstavljanje Izvještaja o post-zakonodavnom nadzoru nad Zakonom o zabrani diskriminacije lica sa invaliditetom (sačinili istraživači angažovani od Vestminsterske fondacije za demokratiju); 
  1. Informacije o aktivnostima predsjednika Odbora za ljudska prava i slobode realizovanim u periodu od 24. decembra 2020. do 14. januara 2021. godine:
  • Informacija sa sastanka predsjednika Odbora za ljudska prava i slobode Jovana Jola Vučurovića sa predstavnicom NVO „Institut alternativa“ Milenom Muk, održanog 24. decembra 2020. godine;
  • Informacija o posjeti predsjednika Odbora za ljudska prava i slobode Jovana Jola Vučurovića Biblioteci za slijepe Crne Gore, održanoj 25. decembra 2020. godine;
  • Informacija o učešću predsjednika Odbora za ljudska prava i slobode Jovana Jola Vučurovića u emisiji „Horizont“, emitovanoj na RTCG 14. januara 2021. godine; 
  1. Tekuća pitanja.

 

***

Polazeći od navoda u Izvještaju Evropske komisije o Crnoj Gori za 2020. godinu: “Što se tiče prava lica sa invaliditetom, Vlada je u martu 2019. godine odobrila godišnji Akcioni plan u okviru Strategije za zaštitu lica sa invaliditetom od diskriminacije i promociju jednakosti (za period 2017-2021). Formirana je namjenska radna grupa koja će nadgledati sprovođenje plana. Pravni i politički okvir je konsolidovan, iako sporim tempom, a zakonodavstvo za sprovođenje tek treba da bude usklađeno. Nekoliko zakona nije u potpunosti usklađeno s Konvencijom Ujedinjenih nacija o pravima lica sa invaliditetom (CRPD) i međunarodnim standardima, uključujući i definiciju invalidnosti. U pripremi je Akcioni plan za praćenje preporuka Komiteta Ujedinjenih nacija za prava lica sa invaliditetom. Zakon o radu iz 2019. godine uključuje neke relevantne odredbe za promociju prava lica sa invaliditetom. Izmjene i dopune zakona o profesionalnoj rehabilitaciji i zapošljavanju lica sa invaliditetom još nijesu dovršene. To je, između ostalog, odgodilo važenje pravilnika o radnim centrima i objektima za zapošljavanje lica s intelektualnim i psihosocijalnim invaliditetom. Pravo na primjenu znakovnog jezika nije ugrađeno u zakon i faktor je diskriminacije u pogledu pristupačnosti javne uprave i komunikacije. Ograničena dostupnost obuke za tumače i instruktore za znakovni jezik u zemlji je zabrinjavajuća. Preduzeti su konkretni koraci u 2019. i 2020. godini za poboljšanje pristupa lica sa invaliditetom javnim objektima i institucijama, ali napredak u liječenju socijalno ugroženih lica i lica sa invaliditetom nije dovoljan. Postojeće zakonske odredbe tek treba da budu efikasno sprovedene, kako bi se osiguralo sistematsko sprovođenje njihovih prava. Obavezne mjere koje treba da sprovode javne ustanove, uprave i lokalne samouprave treba strogo nadzirati u ključnim sektorima kao što su obrazovanje, saobraćaj, zapošljavanje, medicinska pomoć i podrška za život u zajednici, zdravstvena i socijalna zaštita, pravda i pravna zaštita. Pristup biračkim mjestima i dalje zabrinjava. Svijest građana o postojećim pravnim i zaštitnim okvirima treba dalje unapređivati i aktivno jačati. Od 1. januara 2020. godine na snazi ​​je novi zakon o vanparničnom postupku koji je ojačao zaštitne mjere u vezi s lišavanjem poslovne sposobnosti.” (str. 36 i 37 Radne verzije prevoda Izvještaja Evropske komisije o Crnoj Gori za 2020. godinu koju je pripremila Kancelarija za evropske integracije),

Odbor će predstavljanjem Izvještaja o post-zakonodavnom nadzoru nad Zakonom o zabrani diskriminacije lica sa invaliditetom, izrađenog na inicijativu Odbora uz podršku Vestminsterske fondacije za demokratiju (WFD) u okviru regionalnog parlamentarnog programa „Kreiranje parlamentarne mreže o ljudskim pravima na Zapadnom Balkanu” koji WFD sprovodi uz podršku Ministarstva vanjskih poslova Kraljevine Norveške u periodu od aprila 2019. do novembra 2021. godine sa ciljem jačanja saradnje među parlamentima Zapadnog Balkana, a putem uspostavljanja regionalne mreže radnih tijela za ljudska prava i rodnu ravnopravnost,

realizovati dvadeset prvu aktivnost utvrđenu Planom aktivnosti Odbora za ljudska prava i slobode za 2020. godinu.

***

Podsjećanja radi, Mreža parlamentarnih odbora za ljudska prava i rodnu ravnopravnost (HUGEN) koja okuplja nadležne odbore iz osam parlamenata, odnosno šest država Zapadnog Balkana zvanično je osnovana na Regionalnoj parlamentarnoj konferenciji, održanoj na Cetinju, 8. oktobra 2019.

Iako je jedna od glavnih uloga parlamenta donošenje zakona koji odgovaraju potrebama građana, u okviru ovog Projekta Vestminsterske fondacije za demokratiju posebna pažnja je posvećena jačanju kapaciteta skupštinskih odbora Zapadnog Balkana u sprovođenju post-zakonodavne kontrole zakona i politika koje regulišu ljudska prava i rodnu ravnopravnost u cilju procjene da li su usvojeni zakoni implementirani na planirani način, da li su dali očekivane rezultate i ostvaruju li predviđene ishode. Post-zakonodavnim nadzorom razmatra se sprovođenje zakona i njihovog uticaja na društvo, a što bi trebalo da doprinese poboljšanju samih zakona i dobrobiti građana.

Jedna od prvih aktivnosti HUGEN mreže bila je podrška parlamentima u pilotiranju procesa post-zakonodavnog nadzora, povodom čega je u novembru 2019. godine, u Beogradu, organizovan trodnevni sertifikovani kurs za poslanike i stručne službe parlamenata koji učestvuju u radu HUGEN mreže. Rezultat ovog procesa bio je izbor zakona za koje je urađena analiza, odnosno post-zakonodavni nadzor, što je rezultiralo izradom izvještaja o post-zakonodavnom nadzoru.

Imajući u vidu značaj sprovođenja zakona koji se tiču zaštite prava lica sa invaliditetom, kao i činjenicu da je u posljednjih deset godina, fokus rada Odbora za ljudska prava i slobode bio, između ostalog, na zaštiti prava djeteta i lica sa invaliditetom, Odbor je, u skladu sa svojim nadležnostima utvrđenim Poslovnikom Skupštine Crne Gore, odlučio da se u okviru pilot projekta, u saradnji sa Vestminsterskom fondacijom za demokratiju, sprovede post-zakonodavni nadzor za Zakon o zabrani diskriminacije lica sa invaliditetom.

U toku PLS procesa poseban akcenat bio je na sljedećim aspektima primjene Zakona o zabrani diskriminacije lica sa invaliditetom:

- analiziranje primjene člana 21 Zakona - diskriminacija u oblasti vaspitanja, obrazovanja i stručnog osposobljavanja; određivanje stvarnog stanja sa stanovišta poštovanja prava lica, u konkretnom slučaju, djece sa invaliditetom na vaspitanje, obrazovanje i stručno osposobljavanje;

- analiziranje u kojoj mjeri je licima sa invaliditetom omogućeno da vrše izbor obrazovnog programa i upis, pristup i boravak u obrazovno-vaspitnoj ustanovi, u skladu sa njihovim mogućnostima; prate nastavu i da im se provjerava znanje, kao i da učestvuju u drugim vaspitnim, odnosno obrazovnim aktivnostima, uključujući i učešće u vannastavnim aktivnostima i takmičenjima;

- vršenje nadzora u kojoj mjeri i obimu se preduzimaju posebne mjere za uspostavljanje i pružanje individualizovane podrške za nesmetano praćenje nastave i provjeru znanja, kao i učešće u drugim vaspitnim, odnosno obrazovnim aktivnostima, uključujući i učešće u vannastavnim aktivnostima i takmičenjima.

Proces post-zakonodavnog nadzora podrazumijevao je participativan i otvoren postupak konsultacija sa predstavnicima nadležnih državnih organa i nevladinih organizacija, što je doprinijelo kvalitetu ovog izvještaja. Na samom početku ovog procesa, na 54. sjednici Odbora za ljudska prava i slobode, 18. februara 2020. godine, održano je Konslultativno saslušanje predstavnika Ministarstva prosvjete, Ministarstva rada i socijalnog staranja, Ministarstva zdravlja i Ministarstva za ljudska i manjinska prava na temu: „Post-zakonodavni nadzor za Zakon o zabrani diskriminacije lica sa invaliditetom („Službeni list CG“, broj 35/15), sa akcentom na primjenu člana 21 ovog zakona, koji se odnosi na diskriminaciju u oblasti vaspitanja, obrazovanja i stručnog osposobljavanja“. Konsultativno saslušanje je organizovano u cilju jačanja kapaciteta ovog skupštinskog odbora za sprovođenje  post-zakonodavne kontrole zakona i politika koje regulišu ljudska prava i doprinosa prikupljanju informacija potrebnih za uspješnu realizaciju pilot- projekta. Ovom aktivnošću Odbor je doprinio ostvarivanju inicijalnih kontakata između predstavnika ključnih zainteresovanih strana, izabranih istraživača za sprovođenje pilot projekta i predstavnika Vestminsterske fondacije za demokratiju i omogućio ubrzanje aktivnosti planiranih u okviru pilot projekta post-zakonodavnog nadzora.

Finalni izvještaj su sačinili nezavisni eksperti Danijela Božović i Pavle Dimitrijević, angažovani od strane Vestminsterske fondacije za demokratiju.

***

Izvještaj sadrži Preporuke koje se tiču:

  • pravnog i institucionalnog okvira,
  • implementacije, monitoringa, evaluacije,
  • jačanja svijesti građana

 

             i nakon njihovog predstavljanja, namjera Odbora za ljudska prava i slobode je da ohrabri nadležne državne organe da u saradnji sa civilnim društvom i uz podršku međunarodne zajednice preduzmu mjere na blagovremenoj i kvalitetnoj realizaciji datih preporuka nastalih u okviru post-zakonodavnog procesa evaluacije člana 21 Zakona o zabrani diskriminacije lica sa invaliditetom, što će doprinijeti i uspjehu Crne Gore na putu evropskih integracija, ali i boljem životu svih građana.

           Napomena: Odbor će, u okviru kontrolne i nadzorne uloge Parlamenta, tokom 2021. godine realizovati i kontrolno saslušanje subjekata zaduženih za realizaciju navedenih Preporuka kako bi do kraja ispratio stepen njihove realizacije.

 

***

 Na sjednicu Odbora, u skladu sa članom 67 Poslovnika Skupštine Crne Gore, pozvani su:

  • zaštitnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore, mr Siniša Bjeković,
  • ministarka prosvjete, nauke, kulture i sporta, dr Vesna Bratić,
  • ministar finansija i socijalnog staranja, mr Milojko Spaić,
  • ministarka zdravlja, dr Jelena Borovinić- Bojović,
  • ministar pravde, ljudskih i manjinskih prava, dr Vladimir Leposavić,
  • direktor JU Resursnog centra za obrazovanje i osposobljavanje „1.jun”,  mr Željko Darmanović,
  • direktorica JU Dnevni centar za djecu i omladinu sa smetnjama i teškoćama u razvoju-Podgorica, Marina Vujović,
  • direktorica Osnovne škole “21. maj”- Podgorica, Zdenka Mišković,

Da učestvuju u radu sjednice pozvani su i predstavnici:

- Delegacije Evropske unije u CG, šefica  Delegacije, izvanredna i opunomoćena ambasadorka, Oana Cristina Popa,

- UNICEF-a, šef Predstavništva Huan Santander,

- Sistema Ujedinjenih nacija u Crnoj Gori, savjetnica za ljudska prava Anjet Lanting,

- NVO-a koje se bave pitanjima ljudskih prava i sloboda i monitoringom rada Odbora za ljudska prava i slobode:

- NVO „Građanska alijansa“, programski direktor Milan Radović,

- NVO „Udruženje mladih sa hendikepom Crne Gore“, izvršna direktorica Marina Vujačić,

- NVO „Savez slijepih Crne Gore“, izvršni direktor Goran Macanović,

- NVO Savez udruženja roditelja djece i omladine sa teškoćama u razvoju „Naša inicijativa“, izvršni direktor Milisav Korać,

- NVO „Zračak nade“- Pljevlja, predsjednica Udruženja Stanica Lončar.

 

Imajući u vidu da je Izvještaj sačinjen uz podršku Vestminsterske fondacije za demokratiju, radi predstavljanja Izvještaja na sjednicu Odbora pozvani su:

  • direktor Vestminsterske fondacije za demokratiju za Zapadni Balkan, Emil Atanasovski,
  • program menadžer Vestminsterske fondacije za demokratiju, Ivan Radojević,
  • eksperti koji su sačinili Izvještaj, Danijela Božović i Pavle Dimitrijević.

Izvještaj je dostupan na linku http://www.skupstina.me/images/Izvjestaj_o_post-zakonodavnom_nadzoru.pdf

Sažetak Izvještaja na engleskom jeziku dostupan na linku http://www.skupstina.me/images/PLS_Report_Summary_of_the_Law_on_the_Prohibition_of_Discrimination_against_Persons_with_Disabilities.pdf

 

Event Properties

Početak događaja 21.01.2021. 12:00h
Kraj događaja 21.01.2021. 14:00h